AI pomaga wyjaśniać trudne fragmenty książek, porządkować notatki, tworzyć quizy i wybierać kolejne tytuły. Wybrane czytniki Onyx Boox mają wbudowany czat AI, który można otworzyć podczas lektury bez zamykania książki. Użytkownicy Kindle, PocketBooka i Kobo mogą natomiast przekazać fragment tekstu do ChatGPT, Gemini lub Claude na telefonie albo komputerze. W dalszej części pokazujemy, jak tworzyć skuteczne polecenia i sprawdzać otrzymane odpowiedzi.
Czym różnią się AI, generatywna AI, LLM i agent AI?
Pojęcia związane ze sztuczną inteligencją częściowo się ze sobą łączą, ale opisują różne rodzaje technologii i sposoby ich wykorzystania. AI stanowi najszerszą kategorię, generatywna AI obejmuje systemy tworzące nowe treści, a LLM specjalizuje się w pracy z językiem. Agent AI korzysta natomiast z modelu oraz dostępnych narzędzi, aby wykonywać kolejne etapy powierzonego zadania. Warto również odróżnić modele od aplikacji, takich jak ChatGPT, Gemini czy Claude, które udostępniają je użytkownikom wraz z dodatkowymi funkcjami.
AI, czyli sztuczna inteligencja
AI to najszersze pojęcie. Obejmuje systemy, które rozpoznają obrazy, analizują dane, przewidują wyniki, tworzą treści i wykonują wiele innych zadań.
Co to Generatywna AI
Generatywna AI odpowiada za tworzenie nowych treści. Może generować między innymi teksty, obrazy, nagrania głosowe i muzykę.
LLM, czyli duży model językowy
LLM specjalizuje się w pracy z językiem. Może tworzyć i streszczać teksty, tłumaczyć je oraz odpowiadać na pytania. Duże modele językowe często stanowią podstawę narzędzi generatywnej AI przeznaczonych do pracy z tekstem.
ChatGPT, Gemini i Claude
ChatGPT to aplikacja, która udostępnia modele GPT oraz dodatkowe funkcje. Umożliwia między innymi przesyłanie plików, tworzenie obrazów i wyszukiwanie informacji. Nazwy Gemini i Claude odnoszą się zarówno do usług dostępnych dla użytkowników, jak i do rodzin modeli rozwijanych przez ich twórców.
Agent AI
Agent AI nie ogranicza się do udzielania odpowiedzi. Użytkownik przekazuje mu instrukcję, a agent planuje kolejne kroki i korzysta z udostępnionych narzędzi lub środowiska komputera. Może na przykład tworzyć i porządkować pliki, analizować dokumenty oraz wykonywać powtarzalne działania.
Agent AI najlepiej sprawdza się przy automatyzacji zadań składających się z kilku etapów. Podczas zwykłego czytania książki raczej nie znajdzie zastosowania.
Czy AI zna treść książki, o którą pytasz?
Bez przesłanego pliku lub wklejonego fragmentu AI zwykle nie ma dostępu do pełnej treści konkretnej książki. Może znać publiczne informacje o popularnym tytule, takie jak opis fabuły, recenzje lub dane o autorze. Jeśli korzysta z wyszukiwarki internetowej, może również znaleźć dodatkowe materiały. Nie oznacza to jednak, że zna całe dzieło lub wydanie posiadane przez użytkownika.
Dlaczego wskazanie numeru strony może nie wystarczyć?
Problem dobrze pokazuje prośba o podsumowanie konkretnej strony, na przykład strony trzydziestej dziewiątej. Różne wydania tej samej książki mogą mieć inną numerację. W książce papierowej, pliku PDF i e-booku dany fragment może więc znajdować się w różnych miejscach.
Polecenie „podsumuj stronę trzydziestą dziewiątą książki X” bez przekazania pliku lub treści tej strony może prowadzić do zgadywania.
Jak przekazać AI treść książki?
W przypadku krótkiego tekstu najlepiej wkleić bezpośrednio fragment przeznaczony do analizy. Jeśli materiał obejmuje kilkanaście lub kilkadziesiąt stron, wygodniej przesłać cały plik i wskazać odpowiedni rozdział albo zakres stron.
Po dodaniu książki model może pracować na jej zawartości, ale nadal napotyka pewne ograniczenia. Zabezpieczenia DRM mogą uniemożliwić przesłanie e-booka. Skan może wymagać rozpoznania tekstu za pomocą OCR, które czasami wprowadza błędy. Przy bardzo długiej publikacji model może pominąć część informacji lub nie połączyć treści znajdujących się w odległych rozdziałach.
Jak napisać dobry prompt?
Prompt to treść przekazana AI, która określa zadanie oraz sposób jego wykonania. Może zawierać pytanie, fragment książki, dodatkowy kontekst i zasady przygotowania odpowiedzi.
Dobry prompt powinien wskazywać cztery elementy:
- materiał: plik, fragment tekstu, notatki albo lista przeczytanych książek;
- zadanie: na przykład podsumowanie, wyjaśnienie lub przygotowanie pytań;
- ograniczenia: bez informacji spoza tekstu, bez spoilerów i bez zgadywania;
- format: liczba punktów, długość lub układ odpowiedzi.
Tak przygotowany prompt nie gwarantuje poprawnego wyniku, ale ogranicza ryzyko nieporozumień i zgadywania. Ułatwia również porównanie odpowiedzi z materiałem źródłowym oraz wychwycenie ewentualnych błędów.
Jak działa czat AI na czytniku Onyx Boox?
Wybrane czytniki Onyx Boox mają wbudowany czat AI, który można otworzyć podczas czytania bez zamykania książki. Pozwala zadawać ogólne pytania lub pracować z krótkimi fragmentami tekstu.
Asystent AI umożliwia obecnie wybór między rozwiązaniami OpenAI i Google Gemini. Onyx Boox nie podaje jednak dokładnych oznaczeń ani wersji wykorzystywanych modeli, dlatego nie można jednoznacznie określić, który wariant odpowiada za generowanie odpowiedzi.
Czat nie otrzymuje automatycznie dostępu do całej otwartej książki i nie pozwala przesłać jej jako załącznika. W oprogramowaniu BOOX 4.2 na obsługiwanych modelach można przekazać asystentowi zaznaczony tekst albo obszar wskazany rysikiem. W pozostałych przypadkach fragment trzeba skopiować i wkleić do rozmowy. Dostępność poszczególnych możliwości zależy od modelu oraz wersji systemu.
Do analizy kilkunastu lub kilkudziesięciu stron lepiej wykorzystać zewnętrzny czat AI, który obsługuje przesyłanie plików.
Więcej przykładów zastosowania tej funkcji zawiera artykuł Czy AI jest przydatne w czytniku e-booków?
Jak streścić fragment książki za pomocą AI?
Sposób przekazania tekstu zależy przede wszystkim od jego długości. Kilka akapitów można skopiować i wkleić bezpośrednio do rozmowy.
Przykładowy prompt:
Streść poniższy fragment w pięciu punktach. Korzystaj wyłącznie z przekazanego tekstu i nie dodawaj informacji spoza niego. Jeśli czegoś nie można ustalić na podstawie fragmentu, napisz to wprost.
[wklej fragment]
Na wybranych czytnikach Onyx Boox można skorzystać z asystenta AI podczas lektury. W zależności od modelu i wersji systemu użytkownik może przekazać mu zaznaczony tekst albo skopiować fragment i wkleić go do rozmowy. Czat nie analizuje jednak automatycznie całej otwartej książki i nie pozwala przesłać jej jako załącznika.
Jeśli materiał obejmuje kilka lub kilkanaście stron, wygodniej przesłać plik PDF do zewnętrznego czatu AI na komputerze albo telefonie i dokładnie wskazać zakres analizy.
Przykładowy prompt:
Pracuj wyłącznie na załączonym pliku PDF. Streść treść od strony [numer] do strony [numer] w pięciu punktach. Nie dodawaj informacji z pozostałych części książki ani spoza pliku. Jeśli nie możesz odczytać wskazanych stron, napisz to wprost.
Na czytniku obsługującym aplikacje zewnętrzne można również zainstalować czat AI, który pozwala przesyłać pliki. Dostępność tej możliwości zależy jednak od modelu urządzenia, używanej aplikacji oraz jej wymagań.
Jak poprosić AI o wyjaśnienie trudnego fragmentu?
Model może uprościć język i objaśnić pojęcia. Warto jednak poprosić go o oddzielenie treści autora od własnego przykładu.
Wyjaśnij poniższy fragment prostym językiem. Najpierw podaj jego główną myśl w jednym zdaniu, potem objaśnij kluczowe pojęcia i dodaj jeden prosty przykład. Oddziel informacje pochodzące z fragmentu od własnego przykładu. Nie zmieniaj sensu wypowiedzi autora.
Jak wykorzystać AI do nauki i powtórek?
Zaznaczenia lub własne notatki można zmienić w krótki test:
Na podstawie poniższych notatek przygotuj osiem pytań sprawdzających zrozumienie materiału: cztery pytania otwarte i cztery pytania jednokrotnego wyboru. Nie pokazuj odpowiedzi od razu. Po mojej odpowiedzi oceń ją wyłącznie na podstawie notatek, wskaż pominięte elementy i podaj prawidłowe rozwiązanie.
Jak AI może pomóc wybrać kolejną książkę?
Do tego zadania plik nie jest potrzebny. Większe znaczenie mają konkretne preferencje:
Poleć pięć książek na podstawie poniższych preferencji:
- interesują mnie gatunki: [gatunki literackie],
- podobały mi się: [tytuły i autorzy],
- najbardziej cenię: [tempo, klimat, temat, styl],
- chcę uniknąć: [np. przemocy, romansu, długich serii],
- każda propozycja musi być dostępna po polsku.
Przy każdej propozycji krótko wyjaśnij dopasowanie bez ujawniania fabuły. Nie wymyślaj tytułów. Jeśli nie masz pewności co do polskiego wydania, oznacz to do sprawdzenia.
