Dostępne formaty plików: PDF, EPUB
| Wydawnictwo | Wolters Kluwer |
| ISBN | 978-83-8438-147-2 |
| Data wydania | 29 grudnia 2025 |
| Język: | Polski |
| Liczba stron: | 681 |
| Rozmiar pliku: | 5,6 MB |
| Zabezpieczenie: | Znak wodny |
| Fragment: | Pobierz fragment PDF |
| Język: | Polski |
| Liczba stron: | 681 |
| Rozmiar pliku: | 1,2 MB |
| Zabezpieczenie: | Znak wodny |
| Fragment: | Pobierz fragment EPUB |
Dostępne formaty plików: PDF, EPUB
Książka stanowi nie tylko głos ekspercki, lecz także wyraz troski o godność, podmiotowość i realne uczestnictwo osób najsłabszych w postępowaniach cywilnych.
Autorka z naukową precyzją i wyjątkową empatią bada, czy polskie postępowania cywilne – od ogólnych spraw cywilnych przez postępowania opiekuńcze do spraw osobowych – spełnia standardy dostępności wymiaru sprawiedliwości wynikające z art. 13 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych. Łączy dogłębną znajomość prawa z interdyscyplinarnym podejściem, sięgając do dorobku nauk medycznych, psychologii i socjologii.
Książka zawiera wiele postulatów de lege ferenda. Wskazuje także na potrzebę reform w obszarach szkoleń i organizacji sądownictwa. Szczególną wartość książki stanowią praktyczne wskazówki dotyczące komunikacji z osobami z zaburzeniami poznawczymi i komunikacyjnymi oraz analiza barier, z jakimi osoby te mierzą się w kontakcie z sądem.
Publikacja jest przeznaczona dla naukowców, sędziów, pełnomocników, legislatorów, przedstawicieli zawodów medycznych i społecznych – dla wszystkich, którzy chcą budować wymiar sprawiedliwości dostępny dla każdego.
„Recenzowana monografia jest ujęciem bardzo obszernym i kompleksowym, mogącym pretendować do opracowania o charakterze systemowym. (…) Autorka będąca także znakomitym praktykiem omawia wszystkie instytucje nie tylko teoretycznie, ale zawsze z uwzględnieniem strony praktycznej. Przykładowo, niezwykle ważne dla czytelnika będą rozdziały poświęcone konkretnym instytucjom procesowym z punktu widzenia ich funkcjonowania wobec osób niepełnosprawnych lub starszych”.
Z recenzji wydawniczej prof. Piotra Rylskiego
Ta publikacja spełnia wymagania dostępności zgodnie z dyrektywą EAA.
| Zawartość | Nr strony |
|---|---|
| Wykaz skrótów | 13 |
| Wstęp | 19 |
| Rozdział I Zagadnienia terminologiczne | 45 |
| 1. Wprowadzenie | 45 |
| 2. Wyjaśnienie poszczególnych terminów | 48 |
| 3. Pojęcie wykładni wspierającej | 67 |
| Rozdział II Wybrane aspekty demograficzne, epidemiologiczne i społeczno-ekonomiczne | 69 |
| 1. Wprowadzenie | 69 |
| 2. Demografia | 70 |
| 3. Dane dotyczące osób z niepełnosprawnościami | 71 |
| 4. Epidemiologia zaburzeń psychicznych, w tym otępiennych | 72 |
| 5. Konsekwencje społeczno-ekonomiczne danych demograficznych i epidemiologicznych | 74 |
| 6. Dane wiktymologiczne | 77 |
| Rozdział III Osoby z niepełnosprawnościami – otoczenie prawne | 81 |
| 1. Wprowadzenie | 81 |
| 2. Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych | 82 |
| 3. Dostęp do wymiaru sprawiedliwości (access to justice) | 86 |
| 4. Prawo do sądu a dostęp do wymiaru sprawiedliwości | 91 |
| 5. Bariery w dostępie do wymiaru sprawiedliwości | 95 |
| 6. Dostosowania proceduralne z art. 13 KPON | 101 |
| 7. Wdrażanie art. 13 KPON w Polsce | 108 |
| 8. Wdrażanie art. 13 KPON na świecie | 114 |
| 9. 100 Zasad z Brasilii dostępu do wymiaru sprawiedliwości osób z niepełnosprawnością i osób starszych | 138 |
| 10. Inne źródła ochrony prawnej – wzmianka | 140 |
| 11. Wnioski | 143 |
| Rozdział IV Osoby starsze jako podmiot ochrony prawnej | 145 |
| 1. Wprowadzenie | 145 |
| 2. Definicja osoby starszej | 146 |
| 3. System wspierania osób starszych w prawie polskim – wzmianka | 148 |
| 4. Narodowe plany alzheimerowskie | 149 |
| 5. Przegląd orzecznictwa ETPCz odnoszącego się do praw osób starszych | 151 |
| 6. Czy potrzebna jest Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach osób starszych? Analiza systemowa | 154 |
| Rozdział V Ochrona praw nieubezwłasnowolnionych osób z zaburzeniami psychicznymi w postępowaniach niedotyczących bezpośrednio ich stanu zdrowia | 167 |
| 1. Wprowadzenie | 167 |
| 2. Zasady postępowania cywilnego o szczególnym znaczeniu dla ochrony osób wymagających wsparcia | 171 |
| 3. Zdolność procesowa i postulacyjna. Zdolność do udzielenia pełnomocnictwa procesowego | 186 |
| 4. Instytucje i instrumenty procesowe mogące służyć wspieraniu nieubezwłasnowolnionych osób z niepełnosprawnościami psychicznymi lub intelektualnymi oraz osób starszych | 214 |
| 4.1. Pouczenia | 218 |
| 4.2. Zwrócenie przez sąd uwagi stronie na celowość ustanowienia pełnomocnika z wyboru lub pouczenie o możliwości uzyskania pomocy prawnej z urzędu. Ustanowienie pełnomocnika z urzędu bez wniosku strony | 239 |
| 4.3. Zwolnienie od kosztów sądowych i stosowanie zasady słuszności przy zasądzaniu zwrotu kosztów procesowych | 254 |
| 4.4. Zawiadomienie prokuratora o toczącym się postępowaniu. Udział prokuratora w postępowaniu | 258 |
| 4.5. Udział organizacji pozarządowych | 270 |
| 4.6. Ustanowienie kuratora | 275 |
| 4.7. Prawo do osobistego udziału w postępowaniu. Kontrola prawidłowości doręczeń | 286 |
| 4.8. Wysłuchanie i przesłuchanie w charakterze strony | 293 |
| 4.9. Inicjatywa dowodowa z urzędu | 308 |
| 4.10. Nieuwzględnienie prekluzji twierdzeń i dowodów | 323 |
| 4.11. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej | 329 |
| 4.12. Inne wyjątki od zasady formalizmu. Modyfikacja żądania pozwu | 336 |
| 4.13. Sądowa kontrola oświadczeń o przyznaniu faktu oraz niezaprzeczenia twierdzeniom w postępowaniu dowodowym | 347 |
| 4.14. Sądowa kontrola aktów dyspozytywnych strony | 354 |
| 4.15. Sądowa kontrola umów procesowych | 367 |
| 4.16. Sądowa kontrola prowadzenia procesu zgodnie z honeste procedere | 376 |
| 4.17. Poinformowanie strony o motywach rozstrzygnięcia | 382 |
| 4.18. Wszczęcie postępowania z urzędu | 388 |
| 4.19. Nieważność postępowania jako skutek niezastosowania instytucji lub instrumentów ochrony procesowej | 390 |
| 4.20. Wnioski | 402 |
| 5. Postulaty związane z praktycznymi aspektami postępowania sądowego z udziałem osób starszych lub z zaburzeniami psychicznymi | 407 |
| 6. Ochrona osób z zaburzeniami psychicznymi przed przemocą domową oraz przemocą w zakładach leczniczych i opiekuńczych – wzmianka | 417 |
| Rozdział VI Ochrona praw osób z zaburzeniami psychicznymi w postępowaniach z zakresu prawa osobowego dotyczących bezpośrednio stanu zdrowia psychicznego | 423 |
| 1. Zezwolenie na udzielenie świadczenia zdrowotnego | 424 |
| 1.1. Wprowadzenie | 424 |
| 1.2. Przesłanki legalności świadczenia zdrowotnego w razie niemożności wyrażenia zgody przez pacjenta | 426 |
| 1.3. Postępowanie przed sądem opiekuńczym | 427 |
| 1.4. Wnioski | 437 |
| 2. Postępowanie w zakresie stosowania środków przewidzianych w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego | 440 |
| 2.1. Wprowadzenie | 440 |
| 2.2. Aspekty konstytucyjne i konwencyjne | 444 |
| 2.3. Przegląd regulacji prawnych dotyczących przymusu w psychiatrii w państwach członkowskich UE | 451 |
| 2.4. Zaburzenia psychiczne a choroba psychiczna – terminologia ustawy | 454 |
| 2.5. Przesłanki wydania przez sąd zezwolenia na przymusową hospitalizację psychiatryczną lub przyjęcie do DPS | 463 |
| 2.6. Postępowanie przed sądem opiekuńczym | 473 |
| 2.7. Zakres przedmiotowy orzeczenia o przymusowym leczeniu psychiatrycznym | 500 |
| 2.8. Stosowanie ustawy o ochronie zdrowia psychicznego z perspektywy zawodowego pełnomocnika | 503 |
| 2.9. Stosowanie ustawy o ochronie zdrowia psychicznego z perspektywy lekarza psychiatry | 510 |
| 2.10. Wnioski | 520 |
| 3. Przymusowe leczenie osób uzależnionych | 525 |
| 3.1. Wprowadzenie | 525 |
| 3.2. Przymusowe leczenie osób uzależnionych od alkoholu | 527 |
| 3.3. Przymusowe leczenie osób uzależnionych od środków odurzających | 536 |
| 3.4. Wnioski | 537 |
| 4. Zezwolenie na zawarcie małżeństwa. Unieważnienie małżeństwa ze względu na chorobę psychiczną albo niedorozwój umysłowy | 539 |
| 4.1. Wprowadzenie | 539 |
| 4.2. Postępowanie o udzielenie zezwolenia na zawarcie małżeństwa | 543 |
| 4.3. Postępowanie o unieważnienie małżeństwa ze względu na chorobę psychiczną albo niedorozwój umysłowy | 552 |
| 4.4. Wnioski | 555 |
| 5. Postępowanie o ograniczenie wolności osobistej i inne na podstawie ustawy o pomocy społecznej | 560 |
| 6. Postępowanie wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób – wzmianka | 564 |
| 7. Postępowanie o uchylenie tajemnicy lekarskiej – wzmianka | 571 |
| 8. Sędziowska kontrola szpitali psychiatrycznych i domów pomocy społecznej oraz zakładów leczenia uzależnień – wzmianka | 572 |
| Rozdział VII U progu zniesienia ubezwłasnowolnienia | 575 |
| 1. Wprowadzenie | 575 |
| 2. Założenia modelu wspieranego podejmowania decyzji | 578 |
| 3. Projektowane rozwiązania z perspektywy procesowej | 582 |
| Rozdział VIII Badania ankietowe | 591 |
| 1. Wprowadzenie | 591 |
| 2. Wyniki badań | 592 |
| 2.1. Dane ogólne o respondentach | 592 |
| 2.2. Pytania poświęcone osobom z zaburzeniami psychicznymi lub intelektualnymi | 594 |
| 2.3. Pytania poświęcone osobom starszym | 600 |
| 2.4. Pytania wspólne dla obu grup | 604 |
| 2.5. Uwagi respondentów | 610 |
| 3. Badanie Ośrodka Badawczego Adwokatury | 614 |
| 4. Wnioski w świetle art. 13 KPON | 616 |
| Zakończenie | 623 |
| Bibliografia | 643 |