Manga. Przewodnik - Aleksandra Czwojdrak, Suzuki Shige (CJ), Ronald Stewart

Manga. Przewodnik

Aleksandra Czwojdrak, Suzuki Shige (CJ), Ronald Stewart

58,00 zł

Dostępne formaty plików: EPUB

Wydawnictwo Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
ISBN 978-83-233-7732-0
Data wydania 15 września 2026
Język: Polski
Liczba stron: 320
Rozmiar pliku: 1,1 MB
Zabezpieczenie: Znak wodny
58,00 zł

Dostępne formaty plików: EPUB

Opis

Studium japońskiej narracji wizualnej

Manga jest w Japonii wszechobecna. Można ją znaleźć w sklepach samoobsługowych, u fryzjera, w pralniach publicznych, a nawet w codziennej prasie czy na ulicznych plakatach. Jakie były jej początki, jak się zmieniała i dlaczego stała się ważnym elementem globalnej popkultury?

Autorzy przedstawiają historię rozwoju japońskiego komiksu od najwcześniejszych form, przez manga boom w latach dziewięćdziesiątych, aż po czasy współczesne. Prezentują specyficzne cechy narracyjne i stylistyczne mangi, różnorodność gatunków oraz grup odbiorców. W książce znajdziemy analizę jej społeczno-kulturowych aspektów: gender bending, seksualności czy kontrowersji związanych z cenzurą. Omówiona została twórczość takich mistrzów, jak Hagio Moto, Ōtomo Katsuhiro i Tezuka Osamu, oraz tytuły, które znają niemal wszyscy: Czarodziejka z Księżyca, Naruto czy Doraemon.

Manga. Przewodnik to nowatorskie opracowanie przeznaczone zarówno dla osób stawiających pierwsze kroki w świecie japońskiego komiksu, jak i dla doświadczonych badaczy oraz fanów gatunku.

Cóż za kompendium wiedzy o mandze! Ta książka oferuje znacznie więcej niż tylko historyczny rys i przybliżenie najważniejszych gatunków oraz pojęć. Ukazując mangę z różnych perspektyw, inspiruje i wyzwala badawczą ciekawość, a na deser podsuwa nam jeszcze mangowe tytuły do poczytania.
dr Lily Adamowicz, Wydział Filozoficzny, Uniwersytet Jagielloński

Japońska kultura mangi to rozległe, zróżnicowane uniwersum. Osobom niezaznajomionym z tematem trudno zdecydować, od czego i w jaki sposób zacząć jej poznawanie. Nawet wierni fani konkretnych twórców zastanawiają się, jak wyjść poza wąski ogląd i osadzić swoje zainteresowania w szerszym kontekście. Wraz ze wzrostem potrzeby nauczania i pisania o mandze, aktualny przewodnik staje się nieodzowny. Wyrazy uznania dla Shige (CJ) Suzukiego i Ronalda Stewarta za znakomitą pracę, jaką wykonali.
Frederik L. Schodt, autor książki Manga! Manga! The World of Japanese Comics (1983)

Zajmując się przede wszystkim zachodnią tradycją komiksową, od dawna czekałem na publikację, która nie tylko ukaże mangę w ujęciu historycznym, lecz także omówi jej wpływ społeczny oraz kulturowy – zarówno w Japonii, jak i na świecie. Suzuki i Stewart stworzyli właśnie taką pracę. Będzie ona cennym źródłem wiedzy dla badaczy komiksu, a zarazem przydatnym w dydaktyce podręcznikiem.
Ian Gordon, Narodowy Uniwersytet Singapuru

Przewodnik nie układa sztywnego kanonu ani nie udaje, że w jednej książce można pomieścić całe medium. Suzuki i Stewart proponują raczej mapę: wskazują najważniejsze drogi, spory, dzieła i narzędzia potrzebne do dalszej podróży. Książka jest miejscami gęsta od nazwisk i historycznych szczegółów, lecz właśnie ta skrupulatność pozwala zobaczyć, jak niewiele mówi o mandze sprowadzanie jej do wielkich oczu, dynamicznej kreski i japońskiej egzotyki. Początkujący czytelnik otrzymuje tu solidne wprowadzenie, a bardziej doświadczony – zaproszenie do ponownego przemyślenia rzeczy pozornie dobrze znanych. To przewodnik, który nie tylko pomaga wybierać kolejne lektury, lecz przede wszystkim uczy, jak uważniej je czytać.
Michał Chudoliński, Esensja

Ta publikacja spełnia wymagania dostępności zgodnie z dyrektywą EAA.

Spis treści

Podziękowania 9
Uwagi o japońskich nazwach, pojęciach i tytułach 11

Wstęp 13
Status mangi 13
Co to jest manga? 15
Narodziny badań nad mangą 18
Co zawiera ta książka 20

1 Rys historyczny 25

Część I. Pojawienie się mangi przed rokiem 1945 25
Problem początków i definicji 25
Pojawienie się mangi we współczesnych periodykach drukowanych 34
W stronę narracji budowanej wokół postaci oraz profesjonalizacji 42
Rozwój mangi dla dzieci, wzajemne oddziaływanie z mediami i „ciemna dolina” wojny 63

Część II. Od roku 1945 do dziś 72
Z popiołów i ruin 72
Poszerzanie i różnicowanie kręgu czytelników 81
Manga wchodzi do mainstreamu 91
Po śmierci „boga” 101

2 Wpływ społeczny i kulturowy 119

Kontrowersje i cenzura 119
Cenzura w imperialnej Japonii 119
Cenzura i kontrowersje w powojennej Japonii 122
Kwestia grup wymagających szczególnej ochrony 126
Spory na tle mangi w Japonii XXI wieku 127
Fandom mangi i kontrowersje wokół niej 129
Poza „popkulturą” 130

Płeć kulturowa i seksualność 131
Shōjo manga i gender bending 132
Gekiga i seinen manga 137
Josei manga i eseje mangowe 139
Płeć kulturowa i seksualność w mandze XXI wieku 143

Wizerunek historii 143
Mangi wojenne (z wątkami wojennymi) 145
Dramat historyczny i fantastyka historyczna w shōjo mandze 149
Gakushū manga (manga edukacyjna) 153

Media mix i kultura uczestnictwa dōjinshi 157
Media mix a specyfika medialna mangi 157
Turystyka treściowa 161
Kultura uczestnictwa dōjinshi 164

Status kulturowy i instytucje 167
Rosnący status kulturowy mangi 168
Instytucje naukowe 172
Instytucje polityczne 174

3 Zastosowania krytyczne 191

Granice mangi 191
Manga spoza Japonii i manga cyfrowa 194

Analiza formalna i wizualna 197
Słownictwo przydatne w analizie mangi/komiksu 199
Stosowanie analizy formalnej i wizualnej 201

Podejścia biograficzne 205

Podejścia w badaniach nad płcią kulturową i seksualnością 209
Treść, forma i format 210
Autorstwo, krąg czytelników i fandom 211

Kwestie historyczne i wizerunek historii 213
Pytania o historię 215
Pytania o wizerunek historii 216

4 Najważniejsze teksty 219

Perspektywa historyczna (sprzed roku 1945) 220
Kitazawa Rakuten i inni, „Jiji Manga” 220
Oda Shōsei (scenariusz) i Tōfūjin (rysunki), Shō-chan no bōken 221
Tagawa Suihō, Norakuro 223
Sakamoto Gajō, Tanku Tankurō 225
Yokoyama Ryūichi, Fuku-chan 226

Autorzy 228
Tezuka Osamu, seria Hi no tori 228
Mizuki Shigeru, Naprzód, ku chwalebnej śmierci! 229
Hagio Moto, A Drunken Dream and Other Stories 231
Nakazawa Keiji, Hiroszima 1945. Bosonogi Gen 232
Ōtomo Katsuhiro, Akira 233
Takahashi Rumiko, Ranma ½ 234

Docelowy krąg czytelników 236
Manga dla dzieci (kodomo manga, jidō manga) 236
Shōnen manga 238
Shōjo manga 240
Seinen manga 244
Josei manga 246

Różnorodność 248
Manga sportowa: Inoue Takehiko, Slam Dunk 248
Jidaigeki, czyli dramat historyczny: Koike Kazuo (scenariusz) i Kojima Gōseki (rysunki), Samotny wilk i szczenię 249
Gag manga: Usui Yoshito, Crayon Shin-chan 250
Manga kulinarna / gurume manga: Kariya Tetsu (scenariusz) i Hanasaki Akira (rysunki), Oishinbo 251
Esej mangowy: Anno Moyoco, Kantoku fuyuki todoki 252
Science fiction: Shirow Masamune, Ghost in the Shell 254
Manga grozy: Umezu Kazuo, Dryfująca klasa 255
Manga eksperymentalna: Tsuge Yoshiharu, Nejishiki 256
Manga niema: Tanaka Masashi, Gon 258
Manga awangardowa: Sasaki Maki, Ding Dong Circus and Other Stories, 1967–1974 258
Manga edukacyjna (gakushū manga): Ishinomori Shōtarō, Nihon keizai nyūmon 260
Tematyka LGBTQ+: Tagame Gengoroh, Mąż mojego brata 261
Yonkoma manga: Hasegawa Machiko, Cudowny świat Sazae-san 262

Dodatek 265

Słowniczek pojęć 265

Spis muzeów i bibliotek 276
Muzea/placówki nastawione na działalność badawczą 277
Archiwa i biblioteki mangi 278
Muzea poświęcone autorom/twórcom 280

Strona internetowa książki 285

Bibliografia 287
Indeks 309