Kobiety w czarnych krynolinach. Codzienność polskich ziemianek na terenie Ziem Zabranych w czasie powstania styczniowego (1863-1864) - Małgorzata Koronkiewicz-Hupajło

Kobiety w czarnych krynolinach. Codzienność polskich ziemianek na terenie Ziem Zabranych w czasie powstania styczniowego (1863-1864)

Małgorzata Koronkiewicz-Hupajło

35,00 zł

Dostępne formaty plików: EPUB, MOBI

Wydawnictwo Kolegium Europy Wschodniej
ISBN 978-83-7893-881-1
Data wydania 7 stycznia 2026
Język: Polski
Liczba stron: 373
Rozmiar pliku: 5,7 MB
Zabezpieczenie: Znak wodny
Fragment: Pobierz fragment EPUB
Język: Polski
Liczba stron: 373
Rozmiar pliku: 15,0 MB
Zabezpieczenie: Znak wodny
Fragment: Pobierz fragment MOBI
35,00 zł

Dostępne formaty plików: EPUB, MOBI

Opis

Codzienność polskich ziemianek na terenie Ziem Zabranych w czasie powstania styczniowego (1863-1864).

Powstanie styczniowe wyemancypowało polskie kobiety. Ziemianki z terenu Ziem Zabranych na różne sposoby wspierały zryw niepodległościowy: finansowo, jako pielęgniarki, kurierki, aprowizatorki. Zakładały tajne stowarzyszenia. Pod nieobecność mężczyzn w domu musiały przejąć zarządzanie majątkiem, a w dobie represji popowstaniowych to na kobiety spadał ciężar utrzymania rodziny, często także zadbania o uwięzionego męża lub innego krewnego, wyjednania łagodniejszego wyroku. Wiele ziemianek trafiło na zesłanie; rzeczywistość syberyjska zmuszała je do podjęcia pracy zarobkowej i przewartościowania priorytetów.

W pionierskiej pracy Kobiety w czarnych krynolinach Małgorzata Koronkiewicz-Hupajło zebrała i przeanalizowała ogromny materiał źródłowy dotyczący polskich ziemianek zaangażowanych w powstanie styczniowe na Ziemiach Zabranych: motywacje i towarzyszące im okoliczności, ewolucję pogląd.w, powody do dumy, chwile zwątpienia i tragedie. Powstanie upadło, ale kobiety mocno stanęły na nogach.

Małgorzata Koronkiewicz-Hupajło – historyczka i społeczniczka, doktor nauk historycznych i pedagogicznych Uniwersytetu Wrocławskiego. Popularyzuje historię kobiet, szczególnie w czasach powstania styczniowego oraz w kontekście walk o niepodległość. Od 2015 roku związana z Fundacją Wspólnota Pokoleń. W jej ramach inicjuje i realizuje liczne projekty historyczne, edukacyjne oraz popularyzatorskie służące przywracaniu pamięci o istotnych, także lokalnie, postaciach i wydarzeniach. Laureatka m.in. medali: Stulecia Odzyskanej Niepodległości, „Pro Bono Poloni.”, „Pro Patria”.

 

Spis treści

Spis treści

Wstęp

Problematyka rozprawy i jej bohaterki

Struktura rozprawy

Źródła i literatura

Rozdział I. Polityka cara Aleksandra II wobec polskiej ludności herbowej z północno- i południowo-zachodnich guberni Cesarstwa Rosyjskiego w latach 1856–1862

1. Stosunek nowego cara (od 1856 roku) do polskich oczekiwań narodowych

2. Narodowo-polityczne antypolskie przesłanki reformy włościańskiej wprowadzonej w 1861 roku i późniejsze ich konsekwencje w społecznych nastrojach w dobie powstania, w tym zmiany w postawach chłopstwa

Rozdział II. Manifestacje patriotyczne w Królestwie Kongresowym i reakcje kobiet na obszarze Ziem Zabranych (1860–1861)

1. Kobiety w rodzinach ziemiańskich na terenie „Ziem Zabranych

2. Aktywność publiczna kobiet w dobie manifestacji patriotycznych zapoczątkowanych w Warszawie

3. Żałoba narodowa jako forma obywatelskiej odwagi w zewnętrznym manifestowaniu patriotyzmu

Rozdział III. Powstańcza codzienność kobiet z guberni północno- i południowo-zachodnich Cesarstwa Rosyjskiego (1863–1864)

1. Reakcja kobiet z Ziem Zabranych na wybuch powstania w Królestwie

2. Aktywność kobiet w powstańczych organizacjach cywilnej i wojskowej w trakcie walk na Ziemiach Zabranych

3. Doraźna pomoc udzielana przez kobiety dowódcom partii powstańczych

Rozdział IV. Postawy kobiet w dobie upadku powstania i carskich represji (1863–1864)

1. Formy i społeczny zasięg carskich represji

2. Stosunek kobiet do prowadzonego wobec nich śledztwa i aresztowań mężczyzn

3. Aresztowania kobiet i policyjne dochodzenia przeciwko nim

„Rozdział V. W nowej rzeczywistości politycznej i społecznej po klęsce powstania 1863–1864

1. Konsekwencje konfiskat polskiej własności ziemskiej: degradacja majątkowa oraz utrata społecznej pozycji rodziny

2. Kobiety w roli gospodarza majątku i żywiciela rodziny

3. Zesłańcza wspólnota losów: z mężem na Syberii

Zakończenie

Podziękowania

Bibliografia

Materiały rękopiśmienne, wspomnienia i relacje

Źródła drukowane: urzędowe, wspomnienia i relacje

Prasa (czasopisma stare)

Opracowania”