Dostępne formaty plików: EPUB, MOBI
| Wydawnictwo | Kolegium Europy Wschodniej |
| ISBN | 978-83-7893-881-1 |
| Data wydania | 7 stycznia 2026 |
| Język: | Polski |
| Liczba stron: | 373 |
| Rozmiar pliku: | 5,7 MB |
| Zabezpieczenie: | Znak wodny |
| Fragment: | Pobierz fragment EPUB |
| Język: | Polski |
| Liczba stron: | 373 |
| Rozmiar pliku: | 15,0 MB |
| Zabezpieczenie: | Znak wodny |
| Fragment: | Pobierz fragment MOBI |
Dostępne formaty plików: EPUB, MOBI
Codzienność polskich ziemianek na terenie Ziem Zabranych w czasie powstania styczniowego (1863-1864).
Powstanie styczniowe wyemancypowało polskie kobiety. Ziemianki z terenu Ziem Zabranych na różne sposoby wspierały zryw niepodległościowy: finansowo, jako pielęgniarki, kurierki, aprowizatorki. Zakładały tajne stowarzyszenia. Pod nieobecność mężczyzn w domu musiały przejąć zarządzanie majątkiem, a w dobie represji popowstaniowych to na kobiety spadał ciężar utrzymania rodziny, często także zadbania o uwięzionego męża lub innego krewnego, wyjednania łagodniejszego wyroku. Wiele ziemianek trafiło na zesłanie; rzeczywistość syberyjska zmuszała je do podjęcia pracy zarobkowej i przewartościowania priorytetów.
W pionierskiej pracy Kobiety w czarnych krynolinach Małgorzata Koronkiewicz-Hupajło zebrała i przeanalizowała ogromny materiał źródłowy dotyczący polskich ziemianek zaangażowanych w powstanie styczniowe na Ziemiach Zabranych: motywacje i towarzyszące im okoliczności, ewolucję pogląd.w, powody do dumy, chwile zwątpienia i tragedie. Powstanie upadło, ale kobiety mocno stanęły na nogach.
Małgorzata Koronkiewicz-Hupajło – historyczka i społeczniczka, doktor nauk historycznych i pedagogicznych Uniwersytetu Wrocławskiego. Popularyzuje historię kobiet, szczególnie w czasach powstania styczniowego oraz w kontekście walk o niepodległość. Od 2015 roku związana z Fundacją Wspólnota Pokoleń. W jej ramach inicjuje i realizuje liczne projekty historyczne, edukacyjne oraz popularyzatorskie służące przywracaniu pamięci o istotnych, także lokalnie, postaciach i wydarzeniach. Laureatka m.in. medali: Stulecia Odzyskanej Niepodległości, „Pro Bono Poloni.”, „Pro Patria”.
Spis treści
Wstęp
Problematyka rozprawy i jej bohaterki
Struktura rozprawy
Źródła i literatura
Rozdział I. Polityka cara Aleksandra II wobec polskiej ludności herbowej z północno- i południowo-zachodnich guberni Cesarstwa Rosyjskiego w latach 1856–1862
1. Stosunek nowego cara (od 1856 roku) do polskich oczekiwań narodowych
2. Narodowo-polityczne antypolskie przesłanki reformy włościańskiej wprowadzonej w 1861 roku i późniejsze ich konsekwencje w społecznych nastrojach w dobie powstania, w tym zmiany w postawach chłopstwa
Rozdział II. Manifestacje patriotyczne w Królestwie Kongresowym i reakcje kobiet na obszarze Ziem Zabranych (1860–1861)
1. Kobiety w rodzinach ziemiańskich na terenie „Ziem Zabranych
2. Aktywność publiczna kobiet w dobie manifestacji patriotycznych zapoczątkowanych w Warszawie
3. Żałoba narodowa jako forma obywatelskiej odwagi w zewnętrznym manifestowaniu patriotyzmu
Rozdział III. Powstańcza codzienność kobiet z guberni północno- i południowo-zachodnich Cesarstwa Rosyjskiego (1863–1864)
1. Reakcja kobiet z Ziem Zabranych na wybuch powstania w Królestwie
2. Aktywność kobiet w powstańczych organizacjach cywilnej i wojskowej w trakcie walk na Ziemiach Zabranych
3. Doraźna pomoc udzielana przez kobiety dowódcom partii powstańczych
Rozdział IV. Postawy kobiet w dobie upadku powstania i carskich represji (1863–1864)
1. Formy i społeczny zasięg carskich represji
2. Stosunek kobiet do prowadzonego wobec nich śledztwa i aresztowań mężczyzn
3. Aresztowania kobiet i policyjne dochodzenia przeciwko nim
„Rozdział V. W nowej rzeczywistości politycznej i społecznej po klęsce powstania 1863–1864
1. Konsekwencje konfiskat polskiej własności ziemskiej: degradacja majątkowa oraz utrata społecznej pozycji rodziny
2. Kobiety w roli gospodarza majątku i żywiciela rodziny
3. Zesłańcza wspólnota losów: z mężem na Syberii
Zakończenie
Podziękowania
Bibliografia
Materiały rękopiśmienne, wspomnienia i relacje
Źródła drukowane: urzędowe, wspomnienia i relacje
Prasa (czasopisma stare)
Opracowania”