Bebechohermeneutyka. Zjawisko lektury w twórczości Roberta Bolaña - Zofia Grzesiak

Bebechohermeneutyka. Zjawisko lektury w twórczości Roberta Bolaña

Zofia Grzesiak

35,00 zł

Dostępne formaty plików: EPUB, MOBI

Wydawnictwo Universitas
ISBN 978-83-242-6897-9
Data wydania 29 stycznia 2026
Język: Polski
Liczba stron: 412
Rozmiar pliku: 1,7 MB
Zabezpieczenie: Znak wodny
Fragment: Pobierz fragment EPUB
Język: Polski
Liczba stron: 412
Rozmiar pliku: 5,8 MB
Zabezpieczenie: Znak wodny
Fragment: Pobierz fragment MOBI
35,00 zł

Dostępne formaty plików: EPUB, MOBI

Opis

Bebechohermeneutyka to pierwsze w języku polskim całościowe opracowanie twórczości Roberta Bolaña, jednego z najważniejszych pisarzy hispanoamerykańskich przełomu XX i XXI wieku. Autorka pioniersko i systematycznie teoretycznoliteracko analizuje fenomen lektury w jego prozie – jako temat, strategię narracyjną i dynamiczną „przestrzeń” spotkania autora, bohaterów i czytelnika. Łącząc narzędzia hermeneutyki, narratologii i kognitywistyki z dekonstrukcjonistycznie wnikliwą analizą, tworzy oryginalną koncepcję „bebechohermeneutyki” – lektury angażującej intelekt, emocje i intuicję, otwartej na kreatywność czytelnika, dialog i reinterpretację. Książka imponuje erudycją i świeżością ujęcia, odsłaniając nowe możliwości interpretacyjne i redefiniując role autora i odbiorcy w procesie literackiej komunikacji. Jednocześnie zachęca do aktywnego czytania prozy Roberta Bolaña – do przyłączenia się do śledztwa, w którym tropy bywają mylące, a odpowiedzi prowadzą do kolejnych pytań.

Książka Zofii Grzesiak jest spójną, wszechstronną i pełną inwencji pracą o charakterze niekiedy wręcz encyklopedycznym – studium […] kategoryzującym i katalogującym zjawiska powiązane z lekturą i narracją w twórczości Roberta Bolaño. To książka tyleż bardzo pomysłowa, co dogłębnie przemyślana, świadcząca o doskonałej znajomości przedmiotu – zarówno pisarstwa omawianego autora, jak i obszernego kontekstu teoretycznoliterackiego – oraz zgoła ponadprzeciętnych zdolnościach analitycznych.

Z recenzji profesora Arkadiusza Żychlińskiego, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Zofia Grzesiak – iberystka specjalizująca się w literaturze latynoamerykańskiej, porównawczej i teorii literatury, adiunkt w Instytucie Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich Uniwersytetu Warszawskiego. Bada związki między nauką, literaturą i filozofią. Opublikowała wiele tekstów w renomowanych wydawnictwach i czasopismach naukowych, ostatnio: Reading as Conversation with the Overarching Blended Author (or Roberto Bolaño): Joint Attention, Immersion, and Interaction („LIT: Literature Interpretation Theory”), Ciencia, literatura, tecnología y «La biblioteca de Babel» de Borges: una patafísica para los tiempos posnormales („Castilla”), La patafísica en Roque Larraquy: ¿Hacia un desprendimiento epistemológico? („Pasavento”), Towards Pataphysical Surrationalism: Jorge Luis Borges and the Crevices of Unreason („Partial Answers”). Sprawuje opiekę nad Kołem Literatury Latynoamerykańskiej Uniwersytetu Warszawskiego.

 

Spis treści

Wykaz skrótów

Instrukcja obsługi

Wstęp

Współczesny klasyk

Cele i hipotezy

„Bolañologia”, czyli stan badań

Tematyka, „metoda” i plan książki

Część pierwsza: Prolegomena teoretycznoliterackie

I.1. Dialog literacko-teoretyczny: przestrzenie wyjściowe

I.1.1. Teorie odbioru i odbiorcy (historia)

I.1.1.1. Kognitywny układ odniesienia

I.1.2. Lektura jako rozmowa: Bachtin i Gadamer

I.1.2.1. Dialogika Bachtina

I.1.2.2. Hermeneutyka Gadamera

I.1.2.3. Komunikacja literacka

I.1.2.4. Performans czytelnika. Iser – Fish – Gerrig

I.2. Przestrzeń lektury

Część druga: Strategie i praktyki odbioru bohaterów

II.1. Gwiazda daleka: lektura detektywistyczna

II.1.1. Paranoja/przyjemność

II.1.2. Gwiazda daleka: sceny lektury

II.1.2.1. Wiersze Ruiza-Tagle. Refleksja o poezji chilijskiej

II.1.2.2. Poezja powietrzna

II.1.2.3. Zdjęcia

II.1.2.4. „Wieder”, Wider, Widerchrist

II.1.2.5. Listy Bibiana

II.1.2.6. Petra i asocjacyjność

II.1.2.7. Wiersz Wiedera w Santiago

II.1.2.8. Julio César Muñoz Cano, Z pętlą na szyi

II.1.2.9. Wielość strategii

II.1.2.10. Ibacache, Lektury moich lektur

II.1.2.11. Nowy powrót czarowników

II.1.2.12. Śledztwo narratora i Abla Romera

II.1.2.13. Stylometryczna intuicja

II.1.2.14. Bruno Schulz, „spotkanie” z autorem

II.1.3. Lektura detektywistyczna: paranoiczno-fabulacyjna i proautorska

II.2. Dzicy detektywi: lektura aktywizująca, czyli „pornograficzna”

II.2.1. Wampir: scena lektury

II.2.1.1. Teoria masturbacji

II.2.1.2. Masturbacja i hermeneutyka

II.2.1.3. Przestrzeń lektury: amalgamat dwóch przyjemności

II.2.2. Pornograficzność bez pornografii

II.2.2.1. Dosłowne zastosowania

II.2.3. Wstęp do bebechohermeneutyki

II.3. Dzicy detektywi: bebechohermeneutyka

II.3.1. „Dzika” (nie)dojrzałość

II.3.2. Cesárea Tinajero Syjon: scena lektury

II.3.2.1. Konsekwencje czytelniczego performansu: działanie

II.3.2.2. Czytać ≠ patrzeć

II.3.3. „Tak”! Afirmatywny styl odbioru

II.3.3.1. Bathos

II.3.4. „Simonel

II.3.4.1. Clinamen

II.3.4.2. „Od tyłu”

II.3.5. Bebechohermeneutyka: rozwinięcie

II.4. Amulet: lektura empatyczno-histeryczna

II.4.1. Wgląd w siebie

II.4.2. Epifania

II.4.3. Personifikacja

II.4.4. „Pan-czytelnictwo”

II.5. Chilijski nokturn: brak zastosowania

II.5.1. Sceny (złej) lektury

II.5.1.1. Konserwatywny bowaryzm

II.5.1.2. Praktyka lektury bez zastosowania

II.5.1.3. „Niedorozumienia”

II.5.2. Zły czytelnik – zamknięty na tekst i rzeczywistość

II.6. 2666: lektura „profesjonalna”

II.6.1. Profesjonalizm i monomania

II.6.2. „Miłość”

II.6.3. Agonistyczna wspólnota interpretacyjna

II.6.4. Działanie

II.6.5. Niespełnienie

II.7. 2666: lektura teleopoietyczna

II.7.1. Scena lektury: Testament geometryczny

II.7.1.1. Jet lag

II.7.2. Scena lektury: Duchamp

II.7.3. Scena lektury: wykresy

II.7.4. Scena lektury: O’Higgins jest Araukańczykiem

II.7.5. Telepatia i teleopoiesis

II.7.6. Wiedza i wiara

II.8. 2666: lektura immersyjno-transformacyjna

II.8.1. Scena lektury: zeszyt Anskiego

II.8.1.1. Zrozumieć i zmienić

II.8.2. Ibbur

II.8.3. Immersja

II.9. Rekapitulacja

Część trzecia: Strategie i praktyki odbioru autora

III.1. Topologia: Bolaño-czytelnik czyta

III.1.1. Scena lektury: Nicanor Parra i historia literatury chilijskiej

III.1.2. Scena lektury: Mallarmé, Baudelaire i choroba

III.1.3. Synteza: Entre paréntesis

III.1.3.1. Hermeneutyka

III.1.3.2. Bebechy

III.1.3.3. Rozmowa

III.1.3.4. Rekapitulacja

III.2. Topografia: Bolaño-czytelnik pisze

III.2.1. Konstrukcja lekturowa

III.2.1.1. Intertekstualność = lektura

III.2.1.2. Właściwości paratekstu

III.2.1.3. Przemiana autora w czytelnika

III.2.1.4. Inne strategie topograficzne

III.2.2. Sytuacja narracyjna

III.2.2.1. Lodowisko

III.2.2.2. Literatura faszystowska w obu Amerykach

III.2.2.3. Gwiazda daleka

III.2.2.4. Dzicy detektywi

III.2.2.5. Amulet

III.2.2.6. Chilijski nokturn

III.2.2.7. Opowiadania

III.2.2.8. 2666

III.2.3. Narracja = lektura + konwersacja

III.2.3.1. Nadawca = odbiorca

III.2.3.2. Opowiadanie diegematyczne

III.2.3.3. Wspólne czytanie

III.2.3.4. Pisanie jako czytanie

Część czwarta: Strategie i praktyki odbioru czytelnika

IV.1. Strategie (potencjalne)

IV.1.1. Bolaño: podręcznik lektury

IV.1.2. „Bebechokrytycy”

IV.2. Praktyki (potencjalne): lektura jako rozmowa

IV.2.1. „Nadawca”

IV.2.1.1. Nadawca = autor

IV.2.1.2. Nadrzędny nadawca (wspólny podmiot dzieł zebranych

IV.2.2. „Autor”

IV.2.2.1. Autor w tekście – syllepsis, sygnatura i

IV.2.2.2. Autor w kontekście (sława literacka i marketing)

IV.2.2.3. Bolaño, autor holistyczny: amalgamatyczny przyjaciel

IV.2.3. W stronę porozumienia

IV.2.3.1. Wspólny grunt II

IV.2.3.2. Wspólna uwaga II

IV.2.3.3. Immersja i interakcja w przestrzeni lektury

Podsumowanie

Zwięzłe i rzeczowe

Rozwinięte i pogłębione

Bebechohermeneutyka przestrzeni lektury (odpowiedź na „poezję” Garcíi Madero i wykresy Amalfitana)

Postscriptum bebechohermeneutyczne

Etyka w przestrzeni lektury

Głosy w przestrzeni lektury (polifonia i polifemia)

Wspólnota

Bibliografia Wykaz rysunków i tabel

Indeks osób