Aisthesis. Zmysłowość i racjonalność w estetyce tradycyjnej i współczesnej - Agnieszka Bandura

Aisthesis. Zmysłowość i racjonalność w estetyce tradycyjnej i współczesnej

Agnieszka Bandura

14,00 zł

Dostępne formaty plików: PDF

Wydawnictwo Universitas
ISBN 97883-242-1897-4
Data wydania 1 marca 2013
Język: Polski
Liczba stron: 362
Rozmiar pliku: 2,6 MB
Zabezpieczenie: Znak wodny
14,00 zł

Dostępne formaty plików: PDF

Opis

Czasy obecne (po tym, jak estetyka przeżyła nie tylko swój kryzys, ale wedle niektórych również swą śmierć) zdają się szczególnie sprzyjać zadaniu przemyślenia na nowojej przedmiotu oraz funkcji i pozycji wśród innych nauk z perspektywy α̉ίσθησις– kategorii równie wiekowej, co niejasnej i nieusystematyzowanej. Ảίσθησις można ochrzcić mianem kategorii transestetycznej, która nie tylko uzgadnia obszar problemowy oraz buduje spójny obraz estetyki współczesnej jako samodzielnej dyscypliny naukowej, lecz wskazuje także drogę wyjścia z impasu, w jakim się ona obecnie znalazła. Przedrostek „trans-”wskazuje z jednej strony na uniwersalną zdolność przenikania płaszczyny problemowej estetyki, z drugiej – uzasadnia próby wykraczania estetyki poza samą siebie i krąg tradycyjnie zarezerwowanych dla niej zagadnień w stronę epistemologii, etyki i filozofii kultury czy komunikacji. Obecna w tytule książki alternatywa zmysłowość–racjonalność nie deprecjonuje żadnego z członów – zarówno racjonalność, jak zmysłowość są tak samo istotne dla estetyki jako nauki: pierwsza znosi roszczenie estetyki do naukowości i osłabia jej pozycję w humanistyce, druga z kolei stanowi o specyfice estetyki i określa jej właściwy przedmiot, a także otwiera przed nią niespotykane dotychczas perspektywy.

 

Spis treści

WPROWADZENIE

1. Struktura i metoda

2. Aσθησις i doświadczenie – definicje i problemy

3. Aσθησις a doświadczenie sztuki

ROZDZIAŁ I

AIΣΘEΣΙΣ – ZMYSŁOWOŚĆ I RACJONALNOŚĆ

Z PERSPEKTYWY TRADYCYJNEJ

1. Poziomy i funkcje ασθησις u Arystotelesa

Aσθησις jako zwyczajna percepcja

Aσθησις jako νος

Aσθησις jako φρόνησις

Rehabilitacja i „uzmysłowienie” przyjemności

Prawda sztuki

2. Sądzenie i myślenie jako specyficzne odmiany ασθησις

Aσθησις jako κρίσις

Aσθησις jako λόγος

3. A.G. Baumgarten – spadkobierca racjonalizmu G.W. Leibniza i Ch. Wolffa czy rewolucjonista?

Filozofia A.G. Baumgartena na tle epoki

Aesthetica – etymologia, dzieje dyscypliny oraz tematyka dzieła w zarysie

Racjonalizm G.W. Leibniza i Ch. Wolffa a estetyka A.G. Baumgartena –

kontynuacje i zerwania

Wynalezienie nowej dyscypliny czy synteza dotychczasowych teorii estetycznych?

4. Rehabilitacja zmysłowości – estetyka jako sztuka i nauka poznawania

zmysłowego (ars et scientia cognitionis sensitivae)

Autonomia estetyki i sfery zmysłowości

Cognitio sensitiva

Felix aestheticus w percepcji estetycznej

Własności przedmiotu estetycznego i kategoria prawdy estetycznej

oraz prawdopodobieństwa

5. Aσθησις – proces i praktyka poznawania rzeczywistości i jej wyższość

nad poznaniem naukowym

Zmysłowość jako fundament psychologii A.G. Baumgartena

Perfectio – cel estetyki jako nauki i jako sztuki

Estetyka jako sztuka (ars)

Estetyka jako nauka (scientia)

Aσθησις a skończoność ludzkich możliwości poznawczych – perspektywy

nowożytnej estetyki

ROZDZIAŁ II

AIΣΘEΣΙΣ – ZMYSŁOWOŚĆ I RACJONALNOŚĆ

Z PERSPEKTYWY WSPÓŁCZESNEJ

1. Współczesna estetyka ασθησις w kontekście przemian w filozofii XIX i XX wieku

2. Ciało i percepcja zmysłowa w doświadczeniu i poznaniu w pierwszej połowie XX wieku

3. Fenomenologia ασθησις

Aσθησις jako doświadczenie źródłowe a doświadczenie estetyczne

w fenomenologii percepcji M. Dufrenne’a

Wieloznaczność i jedność zmysłowości (le sensible)

„Sensowność” zmysłowości

Najczystsza postać ασθησις – doświadczenie sztuki

4. Aσθησις i zerwanie z tradycyjną estetyką u J.-F. Lyotarda

Odczucie (sentiment) i sądzenie jako zdolność określania i przechodzenia

między poszczególnymi władzami

Źródłowość ασθησις jako możliwości odczucia obecności (presence)

Aσθησις jako odczucie tego, co niedyskursywne (le figural), oraz tego,

co się zdarza (il arrive, evenement)

Receptywność (receptivite) i wrażliwość (passibilite) ασθησις

Anima minima – estetyka ciała-duszy

5. O współczesnym aliansie zmysłowości (ciała) i racjonalności (rozumu) ασθησις

Aσθησις jako pierwotna wrażliwość i warunek wszelkiej aktywności człowieka

Ciało jako podmiot poznania i refleksji

O doskonałości i nowej racjonalności ασθησις

ROZDZIAŁ III

AISTETYCZNA GENEZA I PERSPEKTYWY ESTETYKI WSPÓŁCZESNEJ

1. Powstanie i emancypacja estetyki

Kategoria ασθησις i poznania zmysłowego w filozofii od starożytności po nowożytność

Estetyczne momenty filozofii starożytnej i średniowiecznej

Wiedza estetyczna oraz doświadczenie zmysłowe w epoce Renesansu

Estetyka jako nauka o poznaniu zmysłowym w koncepcji lorda Shaftesbury’ego

Jedność sztuk i ich doświadczenia w teorii „sztuk pięknych” (beaux-arts) Ch. Batteux

Prymat doświadczenia estetycznego i „mądrości poetyckiej” w teorii G. Vico

A.G. Baumgarten i „wynalezienie” estetyki w kontekście przemian XVII i XVIII wieku

Władza zmysłowości i wyobraźni w estetyce smaku D. Hume’a i E. Burke’a

2. Estetyka i epistemologia

Estetyka i jej związki z poznaniem

Estetyzacja istnienia i poznania jako wspólny akt podmiotu i przedmiotu

estetycznego w fenomenologii estetycznej M. Dufrenne’a

Estetyzacja epistemologiczna rzeczywistości w koncepcji rozumu

transwersalnego W. Welscha

3. Estetyka i etyka

Estetyka i etyka jako nauki o wartościach

Sprawność somatyczna jako warunek słusznego działania i sądu moralnego

w somaestetyce R. Shustermana

Etyka indywidualistyczna w „epoce demokracji” według L. Ferry’ego

Antropologiczna koncepcja sądu wartościującego

4. Estetyka jako filozofia kultury

Problemy współczesnej filozofii kultury

Człowiek jako istota z natury kulturalna w antropologii XX wieku –

naturalny i kulturowy wymiar cielesności

Estetyczny wymiar krytycznej filozofii kultury H. Paetzolda

PODSUMOWANIE

1. Aσθησις a wspólnota

2. Aσθησις w relacji skończoność–nieskończoność

3. Alternatywy dla ασθησις

BIBLIOGRAFIA

INDEKS NAZWISK

Korzystamy z plików cookies w celu sprawnej realizacji usług i poprawnego działania strony.
Możesz określić sposób przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Więcej informacji znajdziesz tutaj »